Quần thể mộ cổ của gia tộc họ Trần, tọa lạc tại ấp Trường Đông A, xã Phong Điền, TP Cần Thơ, đang thu hút sự chú ý của nhiều người bởi lịch sử hơn hai thế kỷ và kiến trúc độc đáo, bền bỉ theo thời gian mà chưa từng phải trùng tu. 

Phát Video

Khu mộ 1.000m2 ở Cần Thơ với lịch sử hình thành 2 thế kỷ

Trên diện tích 1.000m2, quần thể mộ cổ này bao gồm 30 ngôi mộ lớn nhỏ, trong đó có 3 ngôi mộ cổ nhất được xây dựng từ thế kỷ 19.

Ông Trần Thanh Hùng (64 tuổi), cháu đời thứ 5 của cụ Trần Bang Tới (tên thật là Trần Để), một thương gia gốc Phúc Kiến (Trung Quốc) đã đến vùng đất này sinh sống và là người có công thiết kế, xây dựng khu mộ cổ. Ông Hùng cho biết, cụ tổ của ông là một người rất giàu có. Theo ghi chép lịch sử, cụ đã cho xây dựng khu mộ này trước khi qua đời vào khoảng năm 1842. Sau này, hai người vợ của cụ cũng được an táng tại đây.

Ngôi mộ của cụ Bang Tới được đặt ở vị trí trung tâm, giữa mộ của hai người vợ. Ông Hùng kể, cụ tổ của ông sang Việt Nam lập nghiệp bằng nghề buôn bán, sau đó trở nên giàu có, xây nhà, khai hoang và mua đất, trở thành một trong những người giàu có nhất vùng Tây Đô thời Pháp thuộc.

Cụ Bang Tới có hai người vợ đều là người Việt Nam. Mộ của bà cả (ảnh trái) và mộ bà nhỏ (ảnh phải) được xây dựng theo di nguyện của cụ. Theo ông Hùng, người vợ đầu không có con trai, nên bà đã đích thân chọn và cưới một cô gái địa phương làm vợ nhỏ cho chồng, người này sau đó sinh được 8 người con. Ông Hùng là hậu duệ của bà vợ nhỏ.

Các bia mộ được làm bằng đá cẩm thạch, phần mái được trang trí bằng nhiều họa tiết tinh xảo, tỉ mỉ.

Mỗi bia mộ đều khắc Hán tự, ghi chép tiểu sử và công trạng của cụ Bang Tới cùng hai người vợ. Mới đây, ông Hùng đã thuê thợ sơn lại các bức Hán tự, công việc mất 4,5 ngày để hoàn thành. "Trước đây, chữ bị phai mờ, nhiều chuyên gia và nhà văn hóa chưa thể dịch hết. Nay chữ được đồ lại rõ nét hơn, tôi hy vọng mọi người sẽ dịch được ý nghĩa trên các bia đá", ông Hùng chia sẻ.

Điểm đặc biệt của các ngôi mộ còn nằm ở bức tường. Ông Hùng tiết lộ, nếu cạo lớp vôi bên ngoài, sẽ lộ ra một lớp hoa văn khác ẩn bên trong. Đây là kỹ thuật sơn đòi hỏi sự khéo léo, tay nghề cao và chất liệu đặc biệt.

Nóc của từng ngôi mộ được trang trí bằng gốm sứ làm họa tiết.

Cửa sắt của các ngôi mộ được chế tác tỉ mỉ bằng kỹ thuật mắc ghép thay vì hàn, tạo thành những song cửa vững chắc. Dù trải qua mưa nắng và thời gian, các cánh cửa sắt chỉ bị hoen gỉ nhẹ, độ bền vẫn còn rất tốt.

Trong khuôn viên còn có hai ngôi mộ khác mang phong cách kiến trúc Pháp, là mộ của đôi vợ chồng người con thứ bảy của cụ Bang Tới. Người con này từng du học từ Pháp về và tự thiết kế phần mộ cho mình và phu nhân.

Để bảo tồn khu mộ, ông Hùng thường xuyên quét dọn và có người đến kiểm tra độ bền, chống thấm cho từng ngôi mộ. Vào dịp thanh minh hay tảo mộ, con cháu trong gia tộc, ước tính hơn 100 người, đến cúng viếng và thắp hương rất đông.

Nguồn: Báo Dân trí